Αλλάζει το δόγμα της κινεζικής εξωτερικής πολιτικής;

Source: China Radio International

Πηγή: China Radio International

Η πρόσφατη απόφαση της Κίνας να δημιουργήσει υποστηρικτικές εγκαταστάσεις για το πολεμικό της ναυτικό της στο Τζιμπουτί , στο Κέρας της Αφρικής, αποτελεί σημαντική αλλαγή πολιτικής για τα δεδομένα της στρατηγικής της ασιατικής δύναμης. Οι εγκαταστάσεις αυτές αναμένεται να χρησιμοποιηθούν για την εποπτεία των κύριων θαλάσσιων μεταφορικών οδών που διασχίζουν τον Ινδικό Ωκεανό συνδέοντας την Ανατολική Ασία με την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Μέχρι σήμερα το Πεκίνο επέλεγε να μην αναπτύσσει τις στρατιωτικές του δυνάμεις στο εξωτερικό εκτός και αν επρόκειτο για ειρηνευτικές επιχειρήσεις του ΟΗΕ. Από τη δημιουργία της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας και έπειτα, η ιδεολογική αντίθεση στη δημιουργία στρατιωτικών βάσεων στο εξωτερικό (σε αντίθεση με τις υπόλοιπες μεγάλες δυνάμεις του διεθνούς συστήματος) ήταν ένα από τα πιο έντονα χαρακτηριστικά της πολιτικής της Κίνας στη διεθνή πολιτική.

Σήμερα η προστασία των υπερπόντιων συμφερόντων της Κίνας έχει συμπεριληφθεί στα επίσημα κείμενα των κινεζικών αρχών ως προτεραιότητα της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας. Αυτή η αρχή έχει οδηγήσει σε αρκετές αλλαγές στις πρακτικές της κινεζικής εξωτερικής πολιτικής τα τελευταία χρόνια, όπως η αυξημένη συμμετοχή της Κίνας στις επιχειρήσεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και οι ναυτικές επιχειρήσεις περιπολίας στον ποταμό Μεκόνγκ και στο κόλπο του Άντεν. Στο πλαίσιο των εργασιών του Συνεδρίου του Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας , ο υπουργός εξωτερικών, Ουάνγκ Γι, συνέδεσε τη συμφωνία του Τζιμπουτί με την εμβάθυνση των παγκόσμιων συμφερόντων του Πεκίνο. Ο ίδιος δήλωσε ότι «η Κίνα θέλει να δημιουργήσει την απαραίτητη υποδομή και τις υποστηρικτικές εγκαταστάσεις σε περιοχές όπου συγκεντρώνονται αυξημένα κινεζικά συμφέροντα» ώστε «να απαντήσει στις ανάγκες των συμμάχων της». Όπως πρόσθεσε «η συμφωνία αυτή είναι η αρχή ώστε να κλείσουν και άλλες αντίστοιχες συμφωνίες».

Αξίζει να αναφερθεί ότι τον Μάιο 2015, στη Λευκή Βίβλο της στρατιωτικής στρατηγικής της χώρας, αναφέρεται χαρακτηριστικά, «Τα εθνικά συμφέροντα της Κίνας, η εθνική της ασφάλειας είναι περισσότερο ευάλωτα στην αποσταθεροποίηση σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο και επηρεάζονται από την τρομοκρατία, την πειρατεία, από σοβαρές φυσικές καταστροφές και επιδημίες, καθώς και τις απειλές ασφαλείας των υπερπόντιων συμφερόντων της όπως ότι αφορά την ενέργεια, τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους, τις στρατηγικές διόδους μεταφορών».  Καταληκτικά σε αυτό το έγγραφο σημειώνεται ρητά  «Σε απάντηση των νέων απαιτήσεων που προέρχονται από τα αυξανόμενα στρατηγικά συμφέροντα της χώρας, οι ένοπλες δυνάμεις θα συμμετάσχουν ενεργά ώστε να διατηρείται η περιφερειακή και παγκόσμια ασφάλεια αλλά επιπλέον ώστε να προστατεύονται αποτελεσματικά τα υπερπόντια συμφέροντα της Κίνας».

Η δημιουργία μιας στρατιωτικής βάσης στην Ανατολική Αφρική έρχεται να αποτελέσει τη συνέχεια της ευρύτατης οικονομικής και πολιτικής διείσδυσης που έχει επιτύχει η κινεζική ηγεσία τα τελευταία χρόνια. Επιπρόσθετα η βάση αυτή αποτελεί μία στρατηγική κίνηση ενδυνάμωσης της πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» που έχει εκπονήσει το Πεκίνο για την περαιτέρω οικονομική διασύνδεση της Ανατολικής Ασίας, της Μέσης Ανατολής και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τέλος,   η κίνηση του Πεκίνου εντάσσεται στο πλαίσιο αναβάθμισης των αμυντικών ικανοτήτων που είναι κεντρική κατεύθυνση των κινέζικων αρχών για την ανάδειξη της χώρας σε μία από τις μεγάλες δυνάμεις του σύγχρονου διεθνούς συστήματος.

Κωνσταντίνος Παπανικολάου